بررسی اثربخشی گروه درمانی خاطره‌پردازی ساختارمند تلفیق‌شده با تعالیم اسلامی بر احساس تنهایی و پریشانی روان‌شناختی سالمندان

(مطالعه موردی سالمندان مرد کانون بازنشستگان نیروی انتظامی مشهد مقدس)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان : آزاده محولاتی ، زهرا احمدنژاد  ^، مهدیه ترشیزی 

گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه بین المللی امام رضا علیه السلام، مشهد، ایران

چکیده

مقدمه: دوران سالمندی با تغییراتی در ابعاد جسمانی، روان‌شناختی و اجتماعی همراه است که می‌تواند احساس تنهایی و پریشانی روانی را افزایش دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی خاطره‌پردازی ساختارمند تلفیق‌شده با تعالیم اسلامی بر احساس تنهایی و پریشانی روان‌شناختی سالمندان مرد کانون بازنشستگان نیروی انتظامی مشهد انجام شد.
روش ها: این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون و گروه کنترل انجام گرفت. نمونه‌ای از سالمندان بازنشسته به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه‌ای در برنامه خاطره‌پردازی ساختارمند تلفیق‌شده با تعالیم اسلامی شرکت کردند و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پریشانی روان‌شناختی Kessler و همکاران (2002) و پرسشنامه احساس تنهایی عاطفی ـ اجتماعی بزرگسالان (1996) بود. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیره و نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۸ تحلیل شد.
یافته‌ها: داده های توصیفی نشان داد که قبل از مداخله، دو گروه از نظر مشخصات فردی و میانگین احساس تنهایی عاطفی اجتماعی و پریشانی روانشناختی اختلاف معناداری نداشتند (05/0p>). تحلیل داده ها نشان داد که اجرای مداخله خاطره‌پردازی ساختارمند گروهی تلفیق شده با تعالیم اسلامی، موجب کاهش معنادار مولفه تنهایی اجتماعی (22/0 η² =،21/0=p)، تنهایی عاطفی (31/0 η² =، 005/0=p)، احساس تنهایی (29/0 η² =، 003/0=p)، و پریشانی روان‌شناختی (045/0 η² =، 08/0=p) شده است (05/0>p).
نتیجه‌گیری: به مراکزی نظیر کانون‌های بازنشستگان پیشنهاد می گردد از این مداخله بومی سازی شده در کنار سایر برنامه‌های روان‌شناختی برای ارتقای سلامت روان سالمندان بهره‌گیرند.

لینک مقاله در فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات اسلامی در حوزه سلامت

ٍ